Eyrbyggja saga - 29. kafli

Lestrarhraði
(orð á mínútu)
Þóroddur hét maður. Hann var ættaður af Meðalfellsströnd, skilgóður maður. Hann var farmaður mikill og átti skip í ferðum. Þóroddur hafði siglt kaupferð vestur til Írlands, til Dyflinnar.

Í þann tíma hafði Sigurður jarl Hlöðvésson í Orkneyjum herjað til Suðureyja og allt vestur í Mön. Hann lagði gjald á Manarbyggðina. Og er þeir höfðu sæst setti jarl eftir menn að bíða skattsins en hann var mest goldinn í brenndu silfri. En jarl sigldi þá undan norður til Orkneyja.

En er þeir voru seglbúnir er skattsins biðu tóku þeir útsunnanveður. Og er þeir höfðu siglt um stund gekk veður til landsuðurs og austurs og gerði storm mikinn og bar þá norður um Írland og brutu þar skipið í spón við ey eina óbyggða. Og er þeir voru þar að komnir bar þar að þeim Þórodd Íslending er hann sigldi úr Dyflini. Jarlsmenn kölluðu á kaupmenn til hjálpar sér. Þóroddur lét skjóta báti og gekk þar á sjálfur. En er þeir fundust hétu jarlsmenn á Þórodd til hjálpar sér og buðu honum fé til að hann flytti þá heim til Orkneyja á fund Sigurðar jarls en Þóroddur þóttist það eigi mega er hann var áður búinn til Íslandsferðar. En þeir skoruðu á hann fast því að þeim þótti við liggja fé sitt og frelsi að þeir væru eigi upp leiddir á Írland eða Suðureyjar þar sem þeir höfðu áður herjað. Og svo kom að hann seldi þeim bátinn frá hafskipinu og tók þar við mikinn hlut af skattinum. Héldu þeir síðan bátinum til Orkneyja en Þóroddur sigldi bátlaust til Íslands og kom sunnan að landinu. Hélt hann síðan vestur fyrir og sigldi inn á Breiðafjörð og kom með heilu í Dögurðarnes og fór um haustið til vistar með Snorra goða til Helgafells. Hann var síðan kallaður Þóroddur skattkaupandi.

Þetta var litlu eftir víg Þorbjarnar digra. Þann vetur var að Helgafelli Þuríður, systir Snorra goða, er Þorbjörn digri hafði átt.

Litlu eftir það er Þóroddur kom út hafði hann uppi orð sín og bað Snorra goða að hann gifti sér Þuríði systur sína. En með því að hann var auðigur að fé og Snorri vissi góð skil á honum og hann sá að hún þurfti mjög forvistu, við þetta allt saman sýndist Snorra að gifta honum konuna og veitti hann brúðkaup þeirra um veturinn þar að Helgafelli. En um vorið eftir tók Þóroddur við búi að Fróðá og gerðist hann góður bóndi og skilríkur.

En þegar Þuríður kom til Fróðár vandi Björn Ásbrandsson þangað komur sínar og var það alþýðumál að með þeim Þuríði væru fíflingar. Tók Þóroddur þá að vanda um komur hans og hafði eigi að sök.

Þá bjó Þórir viðleggur að Arnarhvoli. Voru synir hans þá vaxnir, Örn og Valur, og voru hinir efnilegustu menn. Þeir lögðu Þóroddi til ámælis að hann þoldi Birni slíka skömm sem hann veitti honum og buðust þeir til fylgdar með Þóroddi ef hann vildi ráða bætur á komum Bjarnar.

Það var eitt sinn að Björn kom til Fróðár að hann sat á tali við Þuríði. En Þóroddur var jafnan vanur inni að sitja þá er Björn var þar en nú sést hann hvergi.

Þuríður mælti: "Hugsa þú svo um ferðir þínar Björn," sagði hún, "að eg hygg Þóroddur ætli nú af að ráða hingaðkomur þínar og get eg að þeir hafi farið á veg fyrir þig og mun hann ætla að þér skulið eigi jafnliða finnast."

Þá kvað Björn vísu þessa:

Guls mundum við vilja
viðar og blás í miðli,
grand fæ eg af stoð stundum
strengs, þenna dag lengstan,
alls í aftan, þella,
eg tegumk sjálfr að drekka
oft horfinnar erfi,
armlinns, gleði minnar.

Eftir það tók Björn vopn sín og gekk í brott og ætlar heim. En er hann kom upp um Digramúla hljópu upp fyrir honum fimm menn. Þar var Þóroddur, húskarlar hans tveir og synir Þóris viðleggs. Þeir veittu Birni atgöngu en hann varðist vel og drengilega. Gengu þeir fastast að Þórissynir. Þeir veittu honum áverka en hann varð banamaður beggja þeirra.

Eftir það leitaði Þóroddur undan með húskarla sína og var sár lítt en þeir ekki.

Björn gekk leið sína þar til er hann kom heim og gekk til stofu og bað húsfreyja griðkonu að vinna honum beina. Og er hún kom í stofu með ljós þá sá hún að Björn var blóðugur mjög. Gekk hún þá fram og sagði Ásbrandi föður hans að Björn var blóðugur heim kominn. Gekk Ásbrandur í stofu og spurði hann hví Björn var blóðugur "eða hafið þið Þóroddur fundist?"

Björn svarar og segir að svo var. Ásbrandur spurði hversu farið hefðu viðskipti þeirra. Björn kvað:

Munat hyrlesti hraustum
hríðar mér að stríða,
heldr hef eg vígi valdið
Viðleggs sona tveggja,
sem vígbalkar válki
valdr geymi-Bil falda
eða dalsveigi deigum
Draupnis skatt að kaupa.

Síðan batt Ásbrandur sár hans og varð hann græddur að heilu.

Þóroddur sótti Snorra goða að eftirmáli um víg Þórissona og lét Snorri búa mál til Þórsnessþings en synir Þorláks á Eyri veittu Breiðvíkingum að málum þessum. Og urðu þær málalyktir að Ásbrandur gekk til handsala fyrir Björn son sinn og hélt upp fébótum fyrir vígin en Björn var sekur ger utan um þrjá vetur og fór hann í brott samsumars.

Það sama sumar fæddi Þuríður að Fróðá sveinbarn og var nefndur Kjartan. Óx hann upp heima að Fróðá og var snemma mikill og efnilegur.

En er Björn kom um haf fór hann suður til Danmarkar og þaðan suður til Jómsborgar. Þá var Pálna-Tóki fyrir Jómsvíkingum. Björn gekk þar í lög þeirra og var þar kappi kallaður. Hann var þá í Jómsborg er Styrbjörn hinn sterki vann hana. Björn fór og til Svíþjóðar er Jómsvíkingar veitu Styrbirni. Hann var og í orustunni á Fýrisvöllum þá er Styrbjörn féll og komst þaðan á skóg með öðrum Jómsvíkingum. Og meðan Pálna-Tóki lifði var Björn með honum og þótti hinn besti drengur og hinn hraustasti í öllum mannraunum.
Leturstærð
Valinn leshraði: 250 orð á mínútu

Eyrbyggja saga - 29. kafli: 975 orð
Tími : 4 mínútur

Eyrbyggja saga: 39.459 orð
Lesin: 13.970 orð
Tími eftir: 102 mínútur
Hér er lýsing á kortinu...