Eyrbyggja saga - 31. kafli

Lestrarhraði
(orð á mínútu)
Þenna vetur um jól hafði Þórólfur drykkju mikla og veitti kappsamlega þrælum sínum. En er þeir voru drukknir eggjar hann þá að fara inn til Úlfarsfells og brenna Úlfar inni og hét að gefa þeim þar til frelsi. Þrælarnir sögðust þetta mundu vinna til frelsis sér ef hann efndi orð sín. Síðan fóru þeir sex saman inn til Úlfarsfells. Tóku þeir viðköst og drógu að bænum og slógu eldi í.

Í þenna tíma sátu þeir Arnkell við drykkju á Bólstað. Og er þeir gengu til svefns sáu þeir eld til Úlfarsfells, fóru þá þegar til og tóku þrælana en slökktu eldinn. Voru þá enn lítt brennd húsin.

Um morguninn eftir lét Arnkell flytja þrælana inn í Vaðilshöfða og voru þeir þar hengdir allir. Eftir það handsalaði Úlfar Arnkatli fé sitt allt og gerðist hann þá varnaðarmaður Úlfars.

Þetta handsal líkaði illa Þorbrandssonum því að þeir þóttust eiga allt fé eftir Úlfar, leysingja sinn, og tókst af þessu fæð mikil með þeim Arnkatli og Þorbrandssonum og máttu þeir þaðan af eigi leika saman eiga. En áður höfðu þeir leikist við og var Arnkell þó sterkastur að leikum. En sá maður tók best í móti honum og var annar sterkastur er hét Freysteinn bófi og var fóstri Þorbrands og kenningarson því að það var flestra manna sögn að hann væri hans son en ambátt var móðir hans. Hann var dregilegur maður og mikill fyrir sér.

Þórólfi bægifót líkaði stórilla við Arnkel er þrælarnir voru drepnir og beiddi bóta fyrir en Arnkell synjaði þverlega að gjalda fyrir þá nokkurn pening. Líkaði Þórólfi nú verr en áður.

Það var einn dag að Þórólfur reið út til Helgafells að finna Snorra goða og bauð Snorri honum þar að vera en Þórólfur kvaðst eigi þurfa að eta mat hans "er eg því hér kominn að eg vil að þú réttir hlut minn því að eg kalla þig héraðshöfðinja og skyldan að rétta þeirra manna hlut er áður eru vanhluta."

"Fyrir hverjum liggur hlutur þinn undir, bóndi?" sagði Snorri.

"Fyrir Arnkatli syni mínum," segir Þórólfur.

Snorri mælti: "Það skaltu eigi kæra því að þér á svo hver hlutur að þykja sem honum því að hann er betri maður en þú."

"Þann veg er eigi," segir hann, "því að hann veitir mér nú mestan ágang. Vil eg nú gerast vinur þinn fullkominn, Snorri, en þú tak við eftirmálum um þræla mína er Arnkell hefir drepa látið og mun eg eigi mæla mér allar bæturnar."

Snorri svarar: "Eigi vil eg ganga í deilu með ykkur feðgum."

Þórólfur svarar: "Engi ertu vinur Arnkels. En það kann vera að þér þyki eg féglöggur en nú skal eigi það. Eg veit," sagði hann, "að þú vilt eiga Krákunes og skóginn með er mest gersemi er hér í sveit. Nú mun eg þetta allt handsala þér en þú mæl eftir þræla mína og fylg því svo skörulega að þú vaxir af en þeir þykist ofgert hafa er mig svívirtu. Vil eg og engum manni hlífa láta þeim er hér hafa hlut í átt hvort sem hann er meiri eða minni minn vandamaður."

Snorri þóttist mjög þurfa skóginn. Og er svo sagt að hann tók handsölum á landinu og tók við eftirmáli þrælanna. Reið Þórólfur síðan heim og undi vel við en þetta mæltist lítt fyrir af öðrum mönnum.

Um vorið lét Snorri búa mál til Þórsnessþings á hendur Arnkatli um þræladrápið. Fjölmenntu þeir báðir til þingsins og hélt Snorri fram málum.

Og er mál koma í dóm kvaddi Arnkell sér bjargkviðar og færði það til varna að þrælarnir voru teknir með kveiktum eldi til bæjarbrennu.

Þá færði Snorri það fram að þrælarnir voru óhelgir á þeim vettvangi "en það að þér færðuð þá inn í Vaðilshöfða og drápuð þá þar, það hygg eg að þeir væru þar eigi óhelgir."

Hélt þá Snorri fram málinu og eyddi bjargkviðnum Arnkels. Eftir það áttu menn hlut í að sætta þá og var sættum á komið. Skyldu þeir bræður gera um málið, Styr og Vermundur. Þeir dæmdu fyrir þrælana tólf aura fyrir hvern, gjaldist féið þegar á þinginu. Og er féið var goldið fékk Snorri Þórólfi sjóðinn.

Hann tók við og mælti: "Eigi ætlaði eg til þess þá er eg fékk þér land mitt að þú mundir þessu svo lítilmannlega fylgja og það veit eg að eigi mundi Arnkell þessa hafa varnað mér að eg hefði slíkar bætur fyrir þræla mína ef eg hefði undir hann lagið."

Snorri svarar: "Það kalla eg að þú sért skammlaus af þessu en eigi vil eg veðsetja virðing mína til móts við illgirni þína og ranglæti."

Þórólfur svarar: "Það er og mest von að eg sæki þig eigi oftar að málum og sofi yður þó eigi öll vá héraðsmönnum."

Eftir þetta fóru menn af þinginu og undu þeir Arnkell og Snorri illa við þessar málalyktir en Þórólfur þó verst.
Leturstærð
Valinn leshraði: 250 orð á mínútu

Eyrbyggja saga - 31. kafli: 798 orð
Tími : 4 mínútur

Eyrbyggja saga: 39.459 orð
Lesin: 15.634 orð
Tími eftir: 96 mínútur
Hér er lýsing á kortinu...