Eyrbyggja saga

32. kafli

Svo er sagt að það gerðist nú til tíðinda að Örlygur á Örlygsstöðum tók sótt. Og er að honum tók að líða sat Úlfar bróðir hans yfir honum. Hann andaðist af þessi sótt.

En er Örlygur var látinn sendi Úlfar þegar eftir Arnkatli. Fór Arnkell þegar á Örlygsstaði og tóku þeir Úlfar fé allt undir sig það er þar stóð saman. En er Þorbrandssynir spurðu andlát Örlygs fóru þeir á Örlygsstaði og veittu tilkall um fé það er þar stóð saman og kalla sína eign það er leysingi þeirra hafði átt en Úlfar kvaðst arf eiga eftir bróður sinn að taka. Þeir spurðu hvern hlut Arnkell vildi að eiga. Arnkell kvað Úlfar óræntan skyldu fyrir hverjum manni meðan félag þeirra væri ef hann mætti ráða.

Fóru Þorbrandssynir þá í brott og fyrst út til Helgafells og segja Snorra goða og beiddu hann liðveislu en Snorri goði kvaðst eigi mundu þetta mál leggja í þrætur við Arnkel með því að þeim hafði svo sleppt til tekist í fyrstunni að þeir Arnkell höfðu fyrri komið höndum á féið. Þorbrandssynir kváðu hann eigi mundu meira stjórna ef hann hirti eigi um slíkt.

Þetta haust eftir hafði Arnkell inni haustboð mikið en það var vandi hans að bjóða Úlfari vin sínum til allra boða og leiða hann jafnan með gjöfum út.

Þann dag er menn skyldu frá boðinu fara af Bólstað reið Þórólfur bægifótur heiman. Hann fór að finna Spá-Gils vin sinn, hann bjó í Þórsárdal á Spá-Gilsstöðum, og bað hann ríða með sér inn á Úlfarsfellsháls. Þræll Þórólfs fór með honum.

Og er þeir komu inn á hálsinn þá mælti Þórólfur: "Þar mun Úlfar fara frá boðinu og meiri von að hann hafi gjafir sæmilegar með að fara. Nú vildi eg Spá-Gils," segir hann, "að þú færir mót honum og sætir fyrir honum undir garðinum að Úlfarsfelli og vil eg að þú drepir hann. En þar til vil eg gefa þér þrjár merkur silfurs og eg skal bótum upp halda fyrir vígið. En þá er þú hefir drepið Úlfar skaltu taka af honum gripi þá er hann hefir þegið af Arnkatli. Þú skalt hlaupa út með Úlfarsfelli til Krákuness. En ef nokkurir menn fara eftir þér, lát þá skóginn hlífa þér. Far síðan á minn fund og svo skal eg til sjá að þig skal eigi saka."

En með því að Spá-Gils var ómegðarmaður og mjög féþurfi þá tók hann við flugu þessi og fór utan undir túngarðinn að Úlfarsfelli. Sá hann þá að Úlfar gekk neðan frá Bólstað og hafði skjöld góðan er Arnkell hafði gefið honum og sverð búið. Og er þeir fundust beiddist Spá-Gils að sjá sverðið. Hann hældi Úlfari mjög og kvað hann vera göfgan mann er hann þótti þess verður að þiggja hinar sæmilegustu gjafir af höfðingjum. Úlfar vatt við skegginu og seldi honum sverðið og skjöldinn. Gils brá þegar sverðinu og lagði í gegnum Úlfar. Eftir það hljóp hann út með Úlfarsfelli til Krákuness.

Arnkell var úti staddur. Hann sá hvar maður hljóp og hafði skjöld og þóttist kenna skjöldinn. Kom honum í hug að Úlfar mundi eigi hafa skjöldinn látið sjálfráður.

Kvaddi Arnkell þá menn til að fara eftir manninum "en með því," segir hann, "að hér hafa komið fram ráð föður míns og hafi þessi maður veitt Úlfari bana, þá skuluð þér þegar drepa hann hver sem hann er og látið hann eigi koma mér í augsýn."

Þá gekk Arnkell upp til Úlfarsfells. Fundu þeir þar Úlfar dauðan. Þórólfur bægifótur sá að Spá-Gils hljóp út með Úlfarsfelli og hafði skjöld. Þóttist hann þá vita hversu farið hafði með þeim Úlfari.

Þá mælti hann við þrælinn er honum fylgdi: "Nú skaltu fara inn á Kársstaði og segja Þorbrandssonum að þeir fari til Úlfarsfells og láti nú eigi ræna sig leysingjaarfinum sem fyrr því að nú er Úlfar drepinn."

Eftir það reið Þórólfur heim og þóttist nú hafa vel sýslað. En þeir er eftir Spá-Gilsi hljópu fengu tekið hann út við klif er upp ríður úr fjörunni. Fengu þeir þá af honum sannar sögur. Og er hann hafði sagt allt sem farið hafði tóku þeir hann af lífi og kösuðu hann þar við klifið en þeir tóku gripina og færðu Arnkatli.

Þræll Þórólfs kom á Kársstaði og sagði Þorbrandssonum orðsending Þórólfs. Þá fóru þeir út til Úlfarsfells og er þeir komu þar var Arnkell þar fyrir og mart manna með honum. Þá veittu Þorbrandssynir tilkall um fé það er Úlfar hafði átt en Arnkell leiddi fram vottasögu þeirra er við voru handsal þeirra Úlfars og kvaðst það halda mundu því að hann kvað þar eigi ósáttir á hafa gengið að lögum, bað þá eigi ákall veita um fé þetta því að hann kvaðst halda mundu sem föðurarfi sínum.

Sáu Þorbrandssynir þá sinn kost að hverfa frá. Fóru þeir þá enn út til Helgafells og sögðu Snorra goða hvar þá var komið og báðu hann liðveislu.

Snorri kvað enn farið hafa sem fyrr að þeir höfðu orðið tafli seinni en Arnkell "og munuð þér", sagði hann, "eigi þrífa í hendur honum eftir þessum peningum með því að hann hefir áður tekið undir sig lausafé en löndin liggja yður öllum jafnnær og munu þeir þau hafa sem handsterkari eru. En þess er þó meiri von að Arnkell hafi hér af meira hlut sem af öðrum yðrum skiptum. Er það og satt að segja að má yður það er yfir margan gengur því að Arnkell situr nú yfir hvers manns hlut hér í héraði og mun það svo vera meðan hann lifir hvort sem það er lengur eða skemur."

Þorleifur kimbi svarar: "Satt segir þú það Snorri. Má það og kalla vorkunn að þú réttir eigi vorn hlut við Arnkel því að þú heldur engu máli til fulls við hann því er þið eigist við með ykkur að skipta."

Eftir það fóru þeir Þorbrandssynir heim og líkaði þeim allþungt.
Hér er lýsing á kortinu...