Eyrbyggja saga

44. kafli

Snorri goði hafði sent nábúum sínum orð að þeir skyldu flytja skip sín undir Rauðavíkurhöfða. Fór hann þegar þangað með heimamenn sína er sendimaður Steinþórs var farinn brott. En því fór hann eigi fyrr að hann þóttist vita að maðurinn mundi sendur vera að njósna um athafnir hans.

Snorri fór inn eftir Álftafirði þrennum skipum og hafði nær fimm tigu manna og kom hann fyrr á Kársstaði en þeir Steinþór.

En er menn sáu ferð þeirra Steinþórs af Kársstöðum, þá mæltu Þorbrandssynir að þeir skyldu fara í móti þeim og láta þá eigi ná að komast í túnið "því að vér höfum lið mikið og frítt." Það voru átta tigir manna.

Þá svarar Snorri goði: "Eigi skal þeim verja bæinn og skal Steinþór ná lögum því að hann mun viturlega og spaklega fara með sínu máli. Vil eg að allir menn séu inni og kastist engum orðum á svo að af því aukist vandræði manna."

Eftir það gengu allir inn í stofu og settust í bekki en Þorbrandssynir gengu um gólf.

Þeir Steinþór riðu að dyrum og er svo frá sagt að hann væri í rauðum kyrtli og hafði drepið upp fyrirblöðunum undir belti. Hann hafði fagran skjöld og hjálm og gyrður sverði. Það var forkunnlega búið. Hjöltin voru hvít fyrir silfri og vafður silfri meðalkaflinn og gylltar listur á.

Þeir Steinþór stigu af hestum sínum og gekk hann upp að dyrum og festi á hurðarklofann sjóð þann er í voru tólf aurar silfurs. Hann nefndi þá votta að þrælsgjöld voru þá að lögum færð.

Hurðin var opin en heimakona ein var í dyrunum og heyrði vottnefnuna. Gekk hún þá í stofu og mælti: "Það er bæði," sagði hún, "að hann Steinþór af Eyri er drengilegur enda mæltist honum vel er hann færði þrælsgjöldin."

Og er Þorleifur kimbi heyrði þetta þá hljóp hann fram og aðrir Þorbrandssynir og síðan gengu fram allir þeir er í stofunni voru. Þorleifur kom fyrstur í dyrnar og sá að Þórður blígur stóð fyrir dyrum og hafði skjöld sinn en Steinþór gekk þá fram í túnið. Þorleifur tók spjót er stóð í dyrunum og lagði til Þórðar blígs og kom lagið í skjöldinn og renndi af skildinum í öxlina og var það mikið sár. Eftir það hljópu menn út. Varð þar bardagi í túninu. Steinþór var hinn ákafasti og hjó til beggja handa. Og er Snorri goði kom út bað hann menn stöðva vandræðin og bað þá Steinþór ríða brott af túninu en hann kvaðst eigi mundu láta eftir fara. Þeir Steinþór fóru ofan eftir vellinum og skildi þá fundinn.

En er Snorri goði gekk heim að dyrum stóð þar fyrir honum Þóroddur sonur hans og hafði mikið sár á öxlinni. Hann var þá tólf vetra. Snorri spurði hver hann hefði særðan.

"Steinþór af Eyri," sagði hann.

Þorleifur kimbi svarar: "Nú launaði hann þér maklega er þú vildir eigi láta eftir honum fara. Er það nú mitt ráð að vér skiljum eigi við þetta."

"Svo skal og nú vera," segir Snorri goði, "að vér skulum við eigast fleira." Bað hann Þorleif nú segja mönnum að eftir þeim skyldi fara.

Þeir Steinþór voru komnir ofan af vellinum er þeir sáu eftirreiðina. Fóru þeir þá yfir ána og sneru síðan upp í skriðuna Geirvör og bjuggust þar fyrir, því að þar var vígi gott fyrir grjóts sakir.

En er flokkurinn Snorra gekk neðan skriðuna þá skaut Steinþór spjóti að fornum sið til heilla sér yfir flokk Snorra en spjótið leitaði sér staðar og varð fyrir Már Hallvarðsson frændi Snorra og varð hann þegar óvígur.

Og er þetta var sagt Snorra goða þá svarar hann: "Gott er að það sannist að það er eigi jafnan best að ganga síðast."

Eftir þetta tókst þar bardagi mikill. Var Steinþór í öndverðum flokki sínum og hjó á tvær hendur en sverðið það hið búna dugði eigi er það kom í hlífarnar og brá hann því oft undir fót sér. Hann sótti þar mest að sem fyrir var Snorri goði. Styr Þorgrímsson sótti hart fram með Steinþóri frænda sínum. Varð það fyrst að hann drap mann úr flokki Snorra mágs síns.

Og er Snorri goði sá það mælti hann til Styrs: "Svo hefnir þú Þórodds, dóttursonar þíns, er Steinþór hefir særðan til ólífis og ertu eigi meðalníðingur."

Styr svarar: "Þetta fæ eg skjótt bætt þér."

Skipti hann þá um sínum skildi og gekk í lið með Snorra goða og drap annan mann úr liði Steinþórs.

Í þenna tíma komu þeir að feðgar úr Langadal, Áslákur og Illugi hinn rammi sonur hans, og leituðu meðalgöngu. Þeir höfðu þrjá tigu manna. Gekk þá Vermundur hinn mjóvi í lið með þeim. Beiddu þeir þá Snorra goða að hann léti stöðvast manndrápin.

Snorri bað Eyrbyggja þá ganga til griða. Þá báðu þeir Steinþór taka grið handa sínum mönnum. Steinþór bað Snorra þá rétta fram höndina og svo gerði hann. Þá reiddi Steinþór upp sverðið og hjó á hönd Snorra goða og varð þar við brestur mikill. Kom höggið í stallahringinn og tók hann mjög svo í sundur en Snorri varð eigi sár.

Þá kallar Þóroddur Þorbrandsson: "Engi grið vilja þeir halda og léttum nú eigi fyrr en drepnir eru allir Þorlákssynir."

Þá svarar Snorri goði: "Agasamt mun þá verða í héraðinu ef allir Þorlákssynir eru drepnir og skulu haldast grið ef Steinþór vill eftir því sem áður var mælt."

Þá báðu allir Steinþór taka griðin. Fór þetta þá fram að grið voru sett með mönnum þar til að hver kæmi til síns heima.

Það er að segja frá Breiðvíkingum að þeir spurðu að Snorri goði hafði farið með fjölmenni til Álftafjarðar. Tóku þeir þá hesta sína og riðu eftir Steinþóri sem ákafast og voru þeir á Úlfarsfellshálsi þá er bardaginn var á skriðunni. Og er það sumra manna sögn að Snorri goði sæi þá Björn er þeir voru uppi í hálsbrúninni, er hann horfði í gegn þeim, og væri því svo auðveldur í griðasölunni við þá Steinþór.

Þeir Steinþór og Björn fundust á Örlygsstöðum. Sagði Björn þá að þetta hefði farið eftir getu hans. "Er það mitt ráð," sagði hann, "að þér snúið aftur og herðum nú að þeim."

Steinþór svarar: "Halda vil eg grið mín við Snorra goða hversu sem mál vor Snorra skipast síðan."

Eftir það riðu þeir allir hver til sinna heimkynna en Þórður blígur lá í sárum á Eyri.

Í bardaganum í Álftafirði féllu fimm menn af Steinþóri en tveir af Snorra goða en margir urðu sárir af hvorumtveggjum því að fundurinn var hinn harðasti.

Svo segir Þormóður Trefilsson í Hrafnsmálum:

Saddi svangreddir
sára dynbáru
örn á úlfs virði
í Álftafirði.
Þar lét þá Snorri
þegna að hjörregni
fjörvi fimm numna,
svo skal fjandr hegna.

Þorbrandur hafði verið í bardaganum í meðalgöngu með þeim Ásláki og Illuga og hann hafði þá beðið að leita um sætti. Þakkar hann þeim vel sína liðveislu og svo Snorra goða fyrir sinn styrk. Fór Snorri goði þá heim til Helgafells eftir bardagann.

Var þá svo ætlað að Þorbrandssynir skyldu vera ýmist að Helgafelli eða heima í Álftafirði þar til að lyki málum þessum því að þá voru hinar mestu dylgjur sem von var er allt var griðalaust með mönnum þegar er menn voru heim komnir frá fundinum.
Hér er lýsing á kortinu...