Eyrbyggja saga

Guðleifur hét maður. Hann var sonur Guðlaugs hins auðga úr Straumfirði, bróðir Þorfinns er Sturlungar eru frá komnir. Guðleifur var farmaður mikill. Hann átti knörr mikinn en annan Þórólfur sonur Eyra-Lofts, þá er þeir börðust við Gyrð son Sigvalda jarls. Þá lét Gyrður auga sitt.

Það var ofarlega á dögum Ólafs hins helga að Guðleifur hafði kaupferð vestur til Dyflinnar. En er hann sigldi vestan ætlaði hann til Íslands. Hann sigldi fyrir vestan Írland og fékk austanveður og landnyrðinga og rak þá langt vestur í haf og í útsuður svo að þeir vissu ekki til landa. En þá var mjög á liðið sumar og hétu þeir mörgu að þá bæri úr hafinu.

Og þá kom þar að þeir urðu við land varir. Það var mikið land en eigi vissu þeir hvert land það var. Það ráð tóku þeir Guðleifur að þeir sigldu að landinu því að þeim þótti illt að eiga lengur við hafsmegnið. Þeir fengu þar höfn góða. Og er þeir höfðu þar litla stund við land verið þá koma menn til fundar við þá. Þeir kenndu þar engan mann en helst þótti þeim sem þeir mæltu írsku. Brátt kom til þeirra svo mikið fjölmenni að það skipti mörgum hundruðum. Þessir menn veittu þeim atgöngu og tóku þá höndum alla og bundu og ráku þá síðan á land upp. Þá voru þeir færðir á mót eitt og dæmt um þá. Það skildu þeir að sumir vildu að þeir væru drepnir en sumir vildu að þeim væri skipt á vistir og væru þeir þjáðir.

Og er þetta var kært sjá þeir hvar reið flokkur manna og var þar borið merki í flokkinum. Þóttust þeir þá vita að höfðingi nokkur mundi vera í flokkinum.

Og er flokk þenna bar þangað að sáu þeir að undir merkinu reið mikill maður og garplegur og var þá mjög á efra aldur og hvítur fyrir hærum. Allir menn er þar voru fyrir hnigu þeim manni og fögnuðu sem herra sínum. Fundu þeir þá brátt að þangað var skotið öllum ráðum og atkvæðum sem hann var.

Síðan sendi þessi maður eftir þeim Guðleifi. Og er þeir komu fyrir þenna mann þá mælti hann til þeirra á norrænu og spyr hvaðan af löndum þeir væru. Þeir sögðu að þeir væru flestir íslenskir. Þessi maður spurði hverjir þeir væru hinir íslensku menn. Gekk Guðleifur þá fyrir þenna mann og kvaddi hann en hann tók því vel og spurði hvaðan af Íslandi þeir væru. Guðleifur sagði að hann væri úr Borgarfirði. Þá spurði hann hvaðan úr Borgarfirði hann væri. En Guðleifur segir honum það. Eftir það spurði hann vandlega eftir sérhverjum hinna stærri manna í Borgarfirði og Breiðafirði. Og er þeir töluðu þetta spyr hann eftir Snorra goða og Þuríði frá Fróðá systur hans og hann spurði vandlega eftir öllum hlutum frá Fróðá og mest að sveininum Kjartani er þá var bóndi að Fróðá.

Landsmenn kölluðu í öðrum stað að nokkuð ráð skyldi gera fyrir skipshöfninni. Eftir það gekk þessi maður hinn mikli í brott frá þeim og nefndi með sér tólf menn af sínum mönnum og sátu þeir langa hríð á tali. Eftir það gengu þeir til mannfundarins.

Þá mælti hinn mikli maður til þeirra Guðleifs: "Vér landsmenn höfum talað nokkuð um mál yður og hafa landsmenn nú gefið yðvart mál á mitt vald en eg vil nú gefa yður fararleyfi þangað sem þér viljið fara. En þó að yður þyki nú mjög á liðið sumar þá vil eg þó það ráða yður að þér látið á brott héðan því að hér er fólk ótrútt og illt viðureignar. En þeim þykja áður brotin lög á sér."

Guðleifur mælti: "Hvað skulum vér til segja, ef oss verður auðið að koma til ættjarða vorra, hver oss hafi frelsi gefið?"

Hann svarar: "Það mun eg yður eigi segja því að eg ann eigi þess frændum mínum og fóstbræðrum að þeir hafi hingað þvílíka ferð sem þér munduð haft hafa ef þér nytuð eigi mín við en nú er svo komið aldri mínum," sagði hann, "að þess er á engri stundu örvænt nær elli stígur yfir höfðuð mér. En þó að eg lifi enn um stundar sakir þá eru hér á landi ríkari menn en eg, þeir er lítinn frið munu gefa útlendum mönnum, þó að þeir séu eigi hingað nálægir sem þér eruð að komnir."

Síðan lét þessi maður búa skipið með þeim og var þar við til þess er byr kom sá er þeim var hagstæður út að taka.

En áður þeir Guðleifur skildu tók þessi maður gullhring af hendi sér og fær í hendur Guðleifi og þar með gott sverð. En síðan mælti hann við Guðleif: "Ef þér verður auðið að koma til fósturjarðar þinnar þá skaltu færa sverð þetta Kjartani, bóndanum að Fróðá, en hringinn Þuríði móður hans."

Guðleifur mælti: "Hvað skal eg til segja hver þeim sendi þessa gripi?"

Hann svarar: "Seg að sá sendi að meiri vinur var húsfreyjunnar að Fróðá en goðans að Helgafelli, bróður hennar. En ef nokkur þykist vita þar af hver þessa gripi hefir átta þá seg þau mín orð að ég banna hverjum manni að leita á minn fund því að það er hin mesta ófæra nema mönnum takist þann veg giftusamlega um landtökuna sem yður hefir tekist, því að hér er land vítt og illt til hafna en ráðinn ófriður alls staðar útlendum mönnum nema svo beri til sem nú hefir orðið."

Eftir þetta skildu þeir. Þeir Guðleifur létu í haf og tóku Írland síð um haustið og voru í Dyflinni um veturinn. En um sumarið sigldu þeir til Íslands og færði Guðleifur þá af höndum gripina og hafa menn það fyrir satt að þessi maður hafi verið Björn Breiðvíkingakappi. En engi önnur sannindi hafa menn til þess nema þau sem nú voru sögð.