Gísla saga Súrssonar

31. kafli

Frá því er sagt einhverju sinni að Helgi var enn sendur á njósn í Geirþjófsfjörð og þykir mönnum áræðilegt að Gísli muni þar. Sá maður fer með honum er Hávarður hét. Hann hafði komið út um sumarið áður og var frændi gests Oddleifssonar. Þeir voru sendir í skóga að höggva efnitré en þó að þetta væri yfirbragð á þeirra ferð þá bjó þó hitt undir að þeir skyldu leita að Gísla og vita ef þeir fyndu fylgsni Gísla. Og einn dag að kveldi sjá þeir eld í kleifunum fyrir sunnan ána. Það var um dagsetursskeið og niðmyrkur sem mest.

Þá spyr Hávarður Helga hvað þá sé til ráðs, "og muntu," segir hann, "vera þessu vanari en eg."

"Einn mun á ger," segir Helgi, "að hlaða hér vörðu á holi þessum er nú stöndum við á og mun þá finnast er ljós dagur er og sér héðan frá vörðunni til kleifanna er skammt er að sjá."

Þetta taka þeir til ráðs. Og er þeir hafa hlaðið vörðuna sagði Hávarður sig syfja svo að hann kveðst ekki mega annað en sofa. Hann gerir svo. En Helgi vakir og hleður það sem ógert var að vörðunni. Og er hann hafði því lokið þá vaknar Hávarður og biður Helga þá sofa en hann kveðst vaka mundu. Og Helgi sefur um hríð. Og á meðan hann sefur tekur Hávarður til verks og ber á brott vörðuna alla og sér hvern steininn í náttmyrkrinu. Og er hann hefur það gert þá tekur hann stein einn mikinn og keyrir niður á bergið nærri höfði Helga svo að jörðin bifaðist við. Og þá sprettur Helgi upp og verður lafhræddur og felmtsfullur og spurði hverju gegndi.

Hávarður sagði: "Maður er í skóginum og hafa margir slíkir komið í nótt."

"Það mun Gísli verið hafa," segir Helgi, "og mun hann hafa orðið var við okkur. Og máttu það skilja, félagi góður," segir hann, "að við munum allir lemjast ef á okkur kemur slíkt grjót. Og er enginn annar á ger en verða á brott sem skjótast."

Nú rennur Helgi sem fljótast hann má hann en Hávarður gengur á eftir og biður Helga eigi hlaupa undan sér en Helgi gaf að því engan gaum og fór sem fætur toguðu. Og að lyktum koma þeir báðir til skips og stíga þar á og ljósta síðan árum í sjó og róa sem ákafast og létta eigi fyrr sinni ferð en þeir koma heim í Otradal og segir Helgi að hann er vís orðinn hvar Gísli er niður kominn.

Eyjólfur víkst við skjótt og fer þegar við tólfta mann og er það í för Helgi og Hávarður. Þeir fara til þess er þeir koma í Geirþjófsfjörð og ganga um alla skóga að leita vörðunnar og fylgsnis Gísla og fundu hvorugt. Nú spyr Eyjólfur Hávarð hvar þeir settu vörðuna.

Hann svarar: "Ekki má eg það vita því að bæði var að eg var svo syfjaður að eg vissi fátt frá mér, enda hlóð Helgi þá vörðuna er eg svaf. Eig þykir mér örvænt að Gísli hafi orðið var við okkur og hafi borið brott vörðuna þá er lýsti og við vorum í brott farnir."

Þá mælti Eyjólfur: "Afauðið verður oss mjög um þetta mál og munum vér aftur snúa," og svo gera þeir og kveðst Eyjólfur áður vilja hitta Auði.

Þeir koma nú á bæinn og ganga inn og settist Eyjólfur enn á tal við Auði.

Hann tekur svo til orðs: "Eg vil eig kaup við þig Auður," segir hann, "að þú segir mér til Gísla en eg mun gefa þér þrjú hundruð silfurs þau sem eg hef tekið til höfuðs honum. Þú skalt og eigi við vera er vér tökum hann af lífi. Það skal og fylgja að eg mun fá þér ráðahag þann að öllu sé betri en sjá hefur verið. Máttu og á það líta," segir hann, "hversu óhallkvæmt þér verður að liggja í eyðifirði þessum og hljóta það af óhöppum Gísla og sjá aldrei frændur og nauðleytamenn."

Hún svarar: "Þar þykir mér óvænst um," segir hún, "að vér verðum um það sátt að þú fáir mér það gjaforð að mér þyki jafnt við þetta. En þó er það satt sem mælt er að fé er best eftir feigan og lát mig sjá hvort fé þetta er svo mikið og frítt sem þú segir."

Hann steypir nú fénu í kné henni og hefur hún hönd í en hann telur og tjáir fyrir henni. Guðríður, fóstra hennar, tekur að gráta.
Hér er lýsing á kortinu...