Laxdæla Saga

71. kafli

Annan vetur eftir útkomu Þorleiks finnast þeir bræður jafnan og höfðu tal með sér og hvorki hentu þeir gaman að leikum né annarri skemmtan. Og eitt sinn er Þorleikur var í Tungu þá töluðu þeir bræður svo að dægrum skipti. Snorri þóttist þá vita að þeir mundu stórt nakkvað ráða. Þá gekk Snorri á tal þeirra bræðra. Þeir fögnuðu honum vel og létu þegar falla niður talið. Hann tók vel kveðju þeirra.

Síðan mælti Snorri: "Hvað hafið þið í ráðagerðum er þið gáið hvorki svefns né matar?"

Bolli svarar: "Þetta eru ekki ráðagerðir því að það tal er með litlum merkjum er vér eigum að tala."

Og er Snorri fann að þeir vildu leyna hann því öllu er þeim var í skapi en hann grunaði þó að þeir mundu um það mest tala er stór vandræði mundu af gerast ef fram gengi. Snorri mælti til þeirra: "Hitt grunar mig nú sem það muni hvorki hégómi né gamanmál er þið munuð lengstum um tala og virði eg ykkur til vorkunnar þótt svo sé og gerið svo vel og segið mér og leynið mig eigi. Munum vér eigi allir verr kunna um ráða þetta mál því að eg mun hvergi í móti standa að það gangi fram er ykkar sómi vaxi við."

Þorleiki þótti Snorri vel undir taka. Sagði hann í fám orðum ætlan þeirra bræðra að þeir ætla að fara að þeim Ólafssonum og þeir skyldu sæta afarkostum, segja sig þá ekki til skorta að hafa jafnan hlut af þeim Ólafssonum er Þorleikur var handgenginn Ólafi konungi en Bolli kominn í mægðir við slíkan höfðingja sem Snorri er.

Snorri svarar á þá leið: "Ærið hefir komið fyrir víg Bolla er Helgi var Harðbeinsson fyrir goldinn. Eru helsti mikil vandræði manna áður orðin þó að staðar nemi um síðir."

Bolli segir þá: "Hvað er nú Snorri? Ertu eigi jafnhvass í liðveislunni sem þú lést fyrir litlu? Og eigi mundi Þorleikur þér enn þessa ætlan sagt hafa ef hann hefði nokkuð við mig um ráðist. Og þar er þú telur Helga hafa komið í hefnd fyrir Bolla þá er mönnum það kunnigt að fé kom fyrir víg Helga en faðir minn er óbættur."

En er Snorri sá að hann fékk þeim eigi talið hughvarf þá býðst Snorri til að leita um sættir með þeim Ólafssonum heldur en manndráp tækjust og því játta þeir bræður.

Síðan reið Snorri í Hjarðarholt með nokkura menn. Halldór tók vel við honum og bauð honum þar að vera. Snorri kvaðst heim mundu ríða um kveldið "en eg á við þig skylt erindi."

Síðan taka þeir tal og lýsir Snorri yfir erindum sínum að hann kvaðst þess orðinn var að þeir Bolli og Þorleikur undu eigi lengur að faðir þeirra væri bótlaus af þeim Ólafssonum "en nú vildi eg leita um sættir og vita ef endir yrði á ógiftu yðvarri frænda."

Halldór tók þessu ekki fjarri og svarar: "Harðla kunnigt er mér að Þorgils Hölluson og Bollasynir ætluðu að veita mér árás eða bræðrum mínum áður en þú snerir hefndinni fyrir þeim svo að þaðan af sýndist þeim að drepa Helga Harðbeinsson. Hefir þú þér deilt góðan hlut af þessum málum hvað sem þú hefir til lagt um hin fyrri skipti vor frænda."

Snorri mælti: "Miklu þykir mér skipta að gott verði mitt erindi og hér kæmi því á leið er mér er mestur hugur á, að tækjust góðar sættir með yður frændum því að mér er kunnigt skaplyndi þeirra manna er málum eiga að skipta við yður að þeir munu það allt vel halda er þeir verða á sáttir."

Halldór svarar: "Þessu vil eg játta ef það er vilji bræðra minna að gjalda fé fyrir víg Bolla, slíkt sem þeir menn dæma er til gerðar eru teknir. En undan vil eg skilja sektir allar og svo goðorð mitt, svo staðfestu, slíkt hið sama þær staðfestur er bræður mínir búa á. Vil eg og til skilja að þeir eigi þær að frjálsu fyrir þessa málalykt, taka og sinn mann hvorir til gerðar."

Snorri segir: "Vel og skörulega er þetta boðið. Munu þeir bræður þenna kost taka ef þeir vilja að nokkuru hafa mín ráð."

Síðan reið Snorri heim og segir þeim bræðrum hvert orðið hafði hans erindi og svo það að hann mundi við skiljast þeirra mál með öllu ef þeir vildu eigi játa þessu. Bolli bað hann fyrir ráða "og vil eg Snorri að þér dæmið fyrir vora hönd."

Þá sendir Snorri orð Halldóri að þá var ráðin sættin. Bað hann kjósa mann til gerðar til móts við sig. Halldór kaus til gerðar fyrir sína hönd Steinþór Þorláksson af Eyri. Sættarfundur skyldi vera að Dröngum á Skógarströnd þá er fjórar vikur eru af sumri. Þorleikur Bollason reið til Helgafells og var allt tíðindalaust um veturinn. Og er leið að þeirri stundu er á kveðið var um fundinn þá kom Snorri goði með þeim Ólafssonum og voru alls fimmtán saman. Jafnmargir komu þeir Steinþór til mótsins. Tóku þeir Snorri og Steinþór tal og urðu ásáttir um mál þessi. Eftir það luku þeir fésekt en eigi er á kveðið hér hversu mikið þeir gerðu. Frá því er sagt að fé galst vel og sættir voru vel haldnar. Á Þórsnessþingi voru gjöld af hendi innt. Halldór gaf Bolla sverð gott en Steinþór Ólafsson gaf Þorleiki skjöld. Var það og góður gripur. Og var síðan slitið þinginu og þóttu hvorirtveggju hafa vaxið af þessum málum.
Hér er lýsing á kortinu...