Vatnsdæla saga

Þorgrímur á Kárnsá gat barn við frillu sinni er Nereiður hét og af orðum konu hans var barnið út borið.

Ástúðigt var með þeim bræðrum Ingimundarsonum og oft fundust þeir.

Eitt sinn hitti Þorsteinn Þóri bróður sinn. Leiddi Þórir hann á götu. Þorsteinn spyr þá Þóri hver honum þætti fyrir þeim bræðrum.

Þórir kvað það eigi getumál "að þú ert fyrir oss um allar ráðagerðir og vitsmuni."

Þorsteinn svarar: "Jökull er brjóst fyrir oss um öll harðræði."

Þórir kvaðst minnst háttar af þeim "fyrir það að á mig kemur berserksgangur jafnan þá er eg vildi síst og vildi eg bróðir að þú gerðir að."

"Því er eg hér kominn að eg hefi spurt að Þorgrímur frændi vor hefir látið bera út barn sitt af orðum konu sinnar og er það illa gert. Þykir mér og með stórum meinum að þú ert eigi í öðli þínu sem aðrir menn."

Þórir kvaðst hvatvetna mundu til vinna að þetta hyrfi af honum.

Þorsteinn kvaðst og vilja ráð til leggja "eða hvað muntu vilja til vinna?"

Þórir svarar: "Það sem þú vilt."

Þorsteinn mælti: "Einn er sá hlutur er eg beiðist en það er goðorðið til handa sonum mínum."

Þórir kvað það vera skyldu.

Þorsteinn mælti: "Nú vil eg heita á þann er sólina hefir skapað, því að eg trúi hann máttkastan, að sjá ótími hverfi af þér. Vil eg það gera í staðinn fyrir hans sakir að hjálpa við barninu og fæða upp til þess að sá er skapað hefir manninn mætti honum til sín snúa síðan því að eg get honum þess auðið verða."

Síðan stigu þeir á hesta sína og fóru þangað til er þeir vissu að barnið var fólgið og þræll Þóris hafði fundið við Kárnsá og sáu þeir að breitt hafði verið yfir andlitið og kraflaði fyrir nösunum og var þá komið að bana. Þeir tóku barnið og fluttu heim til Þóris og hann fæddi upp sveininn og var kallaður Þorkell krafla. En berserksgangur kom aldrei síðan á Þóri. Komst svo Þorsteinn að goðorðinu.

Ólafur bjó að Haukagili en Óttar í Grímstungum. Hann átti Ásdísi dóttur Ólafs og á lögfundum áttu þeir eina búð.

Synir Þorsteins óxu upp og voru gervilegir menn. Guðbrandur var mikill maður og sterkur. Ingólfur var manna fríðastur og þó mikill. Hann hafði og atgervi yfir flesta menn.

Og á einu haustþingi komu þar margir menn saman og var leikur stofnaður. Ingólfur var í leiknum og sýndi þá enn atgervi sína. Og eitt sinn er hann sótti eftir knetti sínum bar svo til að hann fló til Valgerðar Óttarsdóttur. Hún svipti að möttli sínum og töluðust þau við um hríð. Honum sýndist konan forkunnlega fríð. Og hvern dag þann er eftir þingsins var kom hann til tals við hana. Eftir það gerir hann þangað komur sínar jafnan. Óttari var þetta í móti skapi og kom á ræðu við Ingólf og bað hann eigi það gera er báðum þeim var til ósæmdar og kvaðst heldur vilja gefa honum konuna með sæmd en hann fífldi hana með vanvirðu. Ingólfur kvaðst gera mundu um komur sem honum sýndist og kvað honum enga ósæmd að því. Óttar hitti nú Þorstein og bað hann eiga hlut í með Ingólfi að hann gerði að. Hann kvað svo vera skyldu.

Þorsteinn mælti til Ingólfs: "Hví verður þér það fyrir að gera Óttari sneypu eða svívirða dóttur hans? Hefir þú illt ráð upp tekið og mun okkur verða að sundurþykki ef þú gerir eigi að."

Lét Ingólfur þá af komum en orti mansöngsvísur nokkurar um Valgerði og kvað síðan.

Óttar fór enn á fund Þorsteins og kvaðst illa una við kveðskapinn Ingólfs: "Þykir mér þú skyldur til að leggja nokkuð ráð á."

Þorsteinn kvað eigi að sínu skapi gert "og hefi eg um talað og tjóar eigi."

Óttar mælti: "Bæta máttu fé fyrir Ingólf eða leggja leyfi til að vér sækjum hann til laga."

"Fýsa vil eg þig," kvað Þorsteinn, "að þú gefir að engan gaum og máttu að lögum gera það."

Óttar fór stefnuför til Hofs og stefndi Ingólfi til Húnavatnsþings og bjó mál til sóknar.

Og er Jökull spyr þetta gerði hann sig óðan um og kvað slíkt mikil endemi ef þeir frændur skyldu þar sekir gervir í átthaga sínum og kvað Þorstein mjög eldast "og þótt vér séum eigi lögmenn þá munum vér eyða málið með öxarhömrum."

Og er vorþing kom bað Ingólfur Þorstein leggja ráð til um málið ella kvaðst hann mundu færa öxi í höfuð Óttari.

Þorsteinn mælti: "Nú vil eg að þú neytir goðorðsins og takir við."

Og var svo gert.

Og er í dóm kom málið gengu þeir Ingólfur og Jökull að dóminum og hleyptu upp með höggum og féll niður málið.

Litlu eftir þingið segir Óttar Ólafi mági sínum að hann mundi eigi við vera og selja land sitt. Hann gerði svo, færði bú sitt suður um heiði.